Spis treści
- Upadłość według niemieckich przepisów
- Kto ma prawo złożyć wniosek o upadłość?
- Co dalej dzieje się po złożeniu wniosku o upadłość?
- Wniosek o upadłość został odrzucony
- Jak wszcząć postępowanie upadłościowe?
- Jakie są roszczenia w postępowaniu upadłościowym?
- Profesjonalna pomoc prawna
Według wstępnych danych Federalnego Urzędu Statystycznego (Destatis), liczba regularnych upadłości zgłoszonych w Niemczech wzrosła o 13,8 proc. w grudniu 2024 r. w porównaniu z tym samym miesiącem poprzedniego roku. Oznacza to wzrost o 16,8 proc. w 2024 r. w porównaniu z 2023 r. Branża transportu i magazynowania ucierpiała najbardziej.
Według Destatis, w październiku 2024 r. w Niemczech odnotowano łącznie 5,9 niewypłacalności przedsiębiorstw na 10 000 firm. Największa liczba niewypłacalności dotyczyła sektora logistyki. W tym wypadku na każde 10 tys. przedsiębiorstw z sektora niewypłacalność dotknęła 11,5.
Wzrastający trend niewypłacalności ma utrzymać się również w 2025 roku.
Jak więc wygląda proces upadłości i zgłaszania wierzytelności? Co czeka takie firmy operujące w Niemczech?
Upadłość według niemieckiego ustawodawstwa
Za naszą zachodnią granicą postępowanie upadłościowe nie jest wszczynane z urzędu, a na wniosek. Składa się go do sądu rejonowego właściwego w sprawach upadłościowych. Co do zasady właściwy jest sąd upadłościowy, w którym przedsiębiorca ma swoją siedzibę.
Niektóre spółki są wprawdzie prawnie zobowiązane do złożenia wniosku, jeśli nie mogą już wypełniać swoich zobowiązań finansowych. Przykładem takiej spółki jest np. spółka GmbH.
Kto składa wniosek o upadłość?
Wniosek o ogłoszenie upadłości może zostać złożony przez samego dłużnika lub przez wierzyciela (np. partnera biznesowego, bank, urzędy skarbowe, zakład ubezpieczeń społecznych).
W przypadku osób prawnych, takich jak stowarzyszenia czy spółki akcyjne lub z o.o, wniosek może złożyć każdy przedstawiciel prawny.
W przypadku spółki GmbH osobą upoważnioną do złożenia wniosku jest dyrektor zarządzający.
Zbyt późne złożenie wniosku o upadłość przez przedsiębiorcę może skutkować brakiem zwolnienia z pozostałego zadłużenia, a nawet odpowiedzialnością karną. Tak jest np. w przypadku osób zarządzających spółkami GmbH.
Co następuje po złożeniu wniosku o upadłość?
Po złożeniu wniosku o upadłość przez dłużnika sąd wyznacza zarządcę tymczasowego, który ustala, czy majątek dłużnika pozwala na zaspokojenie wierzytelności oraz pokrycie kosztów postępowania.
Procedura rozpatrywania wniosku o upadłość może zakończyć się na 4 sposoby:
- odrzuceniem wniosku jako niedopuszczalnego,
- wycofaniem wniosku (wnioskodawca może wycofać wniosek w dowolnym momencie do czasu wydania decyzji w sprawie wniosku),
- oddaleniem wniosku z powodu braku majątku,
- postanowieniem o wszczęciu postępowania upadłościowego.
Odrzucenie wniosku o upadłość
Odrzucenie wniosku z powodu braku aktywów prowadzi do rozwiązania osób prawnych, co w praktyce oznacza wykreślenie ich z rejestru handlowego.
Osoby fizyczne, takie jak przedsiębiorcy jednoosobowi czy osobiście odpowiedzialni komplementariusze zostają wpisane do rejestru dłużników na okres 5 lat.
Zwolnienie z długu może wciąż wiązać się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z prawa zawodowego lub handlowego.
Wszczęcie postępowania upadłościowego
Faktyczne postępowanie upadłościowe (czyli otwarte postępowanie upadłościowe) rozpoczyna się wraz z wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania. Sąd upadłościowy wyznacza najpierw zarządcę (Insolvenzverwalter).
Zarządca ten przejmuje majątek dłużnika (inaczej masę upadłościową) i od tej pory nim zarządza. Decyduje o kontynuacji lub rozwiązaniu istniejących umów i toczących się procesów sądowych. Bada, czy przedmioty, które zostały usunięte z majątku dłużnika w sposób zaskarżalny, mogą zostać zwrócone do masy upadłościowej w drodze uniknięcia niewypłacalności.
Zarządca początkowo kontynuuje działalność dłużnika, a jeśli to konieczne, sprzedaje jego aktywa i dzieli uzyskane środki między wierzycieli.
Roszczenia w postępowaniu upadłościowym
Od momentu złożenia wniosku zazwyczaj wstrzymuje się wszelkie działania związane z windykacją.
W trakcie sądowego postępowania reorganizacyjnego lub upadłościowego bieg przedawnienia roszczenia wierzyciela wobec dłużnika zostaje zasadniczo zawieszony.
Oznacza to, że czas, w którym roszczenie mogłoby się przedawnić, nie upływa w trakcie postępowania i zaczyna biec ponownie dopiero po jego zakończeniu.
Pomoc kancelarii prawnej
Sytuacja, w której kontrahent znajduje się w procesie upadłości, może budzić wiele wątpliwości i obaw.
Dotyczą one zwłaszcza realizacji umów, odzyskania należności czy zabezpieczania interesów w trakcie postępowania upadłościowego.
W takich przypadkach nasza kancelaria oferuje kompleksowe wsparcie i pomoc klientom w zrozumieniu procesu upadłościowego oraz podjęciu odpowiednich kroków w celu ochrony ich praw.

Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny na dzień publikacji lub ostatniej aktualizacji. Nie stanowi porady prawnej – w swojej sprawie skonsultuj się z prawnikiem.